گونه شناسی موسیقی

تاریخ هنر موسیقی غرب را می توان به دوره های زیر تقسیم نمود:

الف) موسیقی در دوره ی وسطی: یک هزار سال از تاریخ اروپا( از حدود450 تا حدود 1450 میلادی) را "قرون وسطا" می نامند. موسیقی در این دوره خاص کلیسا بود و برجسته ترین موسیقی دانان، کشیش های خدمت گزار کلیسا بودند. بدیهی است که با این سیطره و حاکمیتی که کلیسا بر موسیقی داشت، فقط موسیقی مذهبی تصنیف می گردید.در حدود سال 1100 میلادی سازهای زیادی به کلیسا راه یافت که برجسته ترین آن " اُرگ" بوده است. از این سازها در کلیسا به عنوان همراهی با گروه هم سرایان استفاده می گردید. بخش عمده ی موسیقی در قرون وسطی به موسیقی آوازی به ویژه سروده های" گریگوریان" مربوط می شود.

ب) موسیقی در دوره ی رنسانس: شروع این دوره از قرن پانزدهم میلادی بود و تا اواخر قرن شانزدهم ادامه یافت، در دوره ی رنسانس تحولات بسیار شگرفی در دنیای هنر آن زمان پدیدار گشت، یک انقلاب عظیم هنری. این دوره را « عصر نوزایی یا تجدید حیات خلاقیت انسان» می نامند. در واقع به دنبال همین تحولات، نام رنسانس ( تولد دوباره) به این دوره داده شده است. در دوره ی رنسانس قدرت کلیسای کاتولیک نسبت به قرون وسطی بسیار کاهش یافته بود و علت آن نیز پیدایش نهضت اصلاح   طلبانه ی پروتستان بود. به همین سبب موسیقی دیگر منحصر به کلیسا نبود و به خارج از دیوارهای آن، یعنی به داخل قصرها و شهرها نیز راه پیدا کرد. شهر" ونیز" در ایتالیا، کانون موسیقی در عصر رنسانس بود. در دوره ی رنسانس ریتم ها مشخص تر از گذشته گردید و هارمونی شکل جدید و سازمان یافته ای پیدا کرد. در این دوره نیز همانند دوره وسطی، موسیقی آوازی مهم تر از موسیقی سازی بود.

ج) موسیقی در دوره ی باروک: موسیقی در دوره ی باروک بین سال های 1600 تا1750 میلادی ( از آغاز قرن هفدهم تا اواسط قرن هجدهم میلادی) به طول انجامید. این دوره را می توان به سه دوره ی اولیه، میانی و پایانی تقسیم نمود: (دوره ی اولیه ی باروک(1600-1640)یکی از انقلابی ترین دوران های تاریخ موسیقی به شمار می آید. آهنگ سازان ایتالیایی «اپرا» را برای اولین بار پدید آوردند.)

(دوره ی میانی باروک(1640-1643) سبک جدید موسیقی، که ایتالیایی ها آن را بنا کرده بودند، به تمام اروپا گسترش یافت و گام های قرون وسطایی یا کلیسایی، که سال ها بر موسیقی آن زمان سیطره داشت، جای خود را به گام های ماژور و مینور داد).(دوره ی پایانی باروک(1680-1750) مهم ترین بخش موسیقی در عصر باروک می باشد. امروزه اکثر آثار به جای مانده از این دوره، متعلق به سال های پایانی عصر باروک است. استفاده از سازهای بم(باس) در این دوره متداول گردید. همچنین در این دوره بود که ارکسترها تشکیل شدند و استفاده از سازهای کلاویه ای، مانند ارگ و کلاوسن(هارپسیکورد) و همین طور (کلاویکورد) رواج زیادی پیدا نمود.)

د) موسیقی در دوره ی کلاسیک: دوره کلاسیک از حدود سال 1770 شروع شد و تا سال 1820 این سبک همچنان شکوفا بود. یک قطعه موسیقی در دوره ی باروک القا کننده ی حس واحدی بود، در حالی که در اثری کلاسیک می توان حالت هایی متلاتم و متنوع را بیابیم. موسیقی کلاسیک از نظر الگوهای ریتمیک بسیار غنی می باشد و ملودی های آن از خوش آهنگ ترین و به یاد ماندنی ترین ملودی هاست. حتی ملودی های آثار بسیار پیچیده نیز گاهی حالت ملودی های عامیانه و مردم پسند را ارائه می دهند." دینامیکس"، یا علم بلند و آرام نواختن سازها، برای اولین بار در دوره کلاسیک متداول گردید. در این دوره پیانو وارد ارکسترها گردید. شهر"وین"( اطریش) در دوره ی کلاسیک، یکی از مراکز بزرگ موسیقی در اروپا به شمار می رفت. هایدن، موتسارت و بتهوون در این شهر به فعالیت در زمینه ی موسیقی پرداختند. بزرگترین ارمغان دوره ی کلاسیک، "سمفونی" می باشد. سمفونی قطعه ای طولانی است که اغلب از 20 تا 45 دقیقه به طول می انجامد. هایدن حدود 104 سمفونی، موتسارت بیش از40 سمفونی و بتهوون9 سمفونی دارد. 

هـ) موسیقی در دوره ی رمانتیک: دوره رمانتیک به مدت یک صد سال، از آغاز قرن نوزدهم تا پایان همان قرن، به طول انجامید، اما این دوره در موسیقی از حدود سال 1820 تا 1900 بوده است. در این دوره احساسات آهنگ سازان در ساخته هایشان نمایانگرتر از دوره های پیشین گردیده و شور و هیجان مفرطی بر موسیقی رمانتیک سایه افکنده بود. نهضت رومانتیک با انقلاب صنعتی هم زمان شد. و با پیشرفت تکنیک در صنعت، سازها قابلیت ایجاد صداهای خوش آیند تری را پیدا نمودند. هارمونی و هماهنگی ساز ها در دوره ی رومانتیک زیبا تر از سابق شد و ساخته های آهنگ سازان به طور رسمی در کنسرت های عمومی به اجرا درآمد. تعداد سازها در ارکسترسمفونی نسبت به ارکسترها به یک صد نفرمی رسید."فرانتز شوبرت، روبرت شومان، فردریک شوپن، پترایلیچ چایکوفسکی، یوهان برامس، جاکوموپوچینی" و عده ی زیادی موسیقی دان دیگر، همگی از برجسته ترین آهنگ سازان دوره رومانتیک به شمار می آیند.

و) موسیقی در دوره ی معاصر: دراین دوره که از ابتدای قرن بیستم آغاز شده، موسیقی شکل و تکنیک های جدیدی پیدا می کند و هر آهنگساز برای خود سبک خاصی دارد، به عبارتی، آهنگسازان معاصر دیگر در قیدِ رعایت حالات عُرف در موسیقی یا حالات کلاسیکی موسیقی نیستند. این تنوع عظیم سبک های موسیقی در قرن بیستم، در واقع باز تابی از تنوع و رنگارنگی زندگی در آغاز این دوره است. در این دوره سازهای جدید کوبه ای به عرصه ی موسیقی وارد شد و سازهای الکترونیکی ای به وجود آمد که مورد استقبال و استفاده ی فراوان آهنگسازان قرار گرفت. در صده بیستم، زنان بیش تر از هرزمان دریگر در تاریخ به عنوان آهنگ ساز، نوازنده، خواننده، مدرس موسیقی به فعالیت پرداختند.