عوامل مؤثر در بزهکاری اطفال و نوجوانان

به طور کلی عوامل ظاهری را که در ارتکاب جرم از ناحیه ی اطفال مؤثرند می توان به دو دسته به صورت زیر تقسیم نمود:
الف: عوامل اجتماعی ( یا اثرات محیط اجتماعی بر کودکان)
ب: عوامل فردی)  یا علل جسمی و روحی )
در اینجا باید توضیح داد که علاوه بر دو گروه اساسی فوق الذکر، امروزه بعضی از محققین دو نوع عامل دیگر نیز به عنوان انگیزه ی ازدیاد بزهکاری اطفال یافته اند که یکی عبارت از جنگها،‌ اغتشاشات داخلی، یا سوانح طبیعی نظیر سیل و زلزله و ... است و دیگری طلاق و جدایی پدر و مادر می باشد که گاهی موجب سوق دادن اطفال به سوی انحرافات اخلاقی و ارتکاب جرم و جنایت می گردد .

بچه های طلاق

فراموش نکنیم که طلاق یک فاجعه است. اما اگر تنها راه حل موجود باشد، وظیفه داریم اثرات مخرب آن را به حداقل برسانیم. کودکان قربانیان بلافصل طلاق والدین خویشند. اگر نتوانسته ایم فضای مطلوب و شادی بخش خانوادگی را برایشان فراهم کنیم، دست کم باید بیاموزیم که چگونه آنان را از صدمات ناشی از طلاق تا حد امکان در امان نگه داریم. طلاق و افزایش روز افزون آن در قرن حاضر، برای زنان و مردان متأهل و کسانی که در تدارک تشکیل خانواده هستند، زنگ خطری به شمار می آید. عوارض ناشی از طلاق و به ویژه اثرات شدید روحی آن بر روی فرزندان، ما را به این فکر می اندازد که چه خوب می بود ازدواج ها با بصیرت، شناسایی و آگاهی عمیق تری از خصوصیات اخلاقی و روحی طرفین صورت می گرفت و تا زوج ها در مسائل خانوادگی به توافق کافی نمی رسیدند، ‌زاد و ولد نمی کردند. زیرا در این گونه موارد فرزند قربانی امیال و خواسته های زود گذر والدین می شود و بر مسائل آنان می افزاید .خانواده مانند عمارتی است که زن و شوهر ستون های آن را تشکیل می دهند و فرو ریختن هر ستون استحکام و استواری عمارت را دچار تزلزل و گسستگی می کند. فرزند حکم روح وحدت و تقدس ربانی را دارد که در سایه ی او محیط خانواده از گرمی و عشق بیشتری برخوردار خواهد بود. وجود فرزند چون پیرایه ای است که مایه ی جلال و رونق خانه و خانواده است. بر پدر و مادر لازم است تا با از خود گذشتگی و ایثار این شمع دل افروز را گرمی بیشتری بخشند و به اتفاق،‌ از خاموشی و سردی آن جلوگیری کنند. والدین باید آگاه باشند که تشنج و از هم پاشیدگی ناشی از طلاق،‌ منحصر به یک یا چند هفته یا حتی چند ماه نیست. طبق پژوهش های به عمل آمده، اغلب دو سال طول می کشد تا شوهر یا زن جدا شده بار دیگر اعتماد به نفس بیابد و به راحتی با خودش کنار بیاید. مهمترین مشکلی که پدر و مادر پس از جدایی با آن روبرو هستند احساس شکست و ناکامی است، چون والدین بر این باورند که ایشان سبب« بدبختی» فرزندان خود شده اند.

بچه های اعتیاد

امروزه تقریباً تمامی کشورهای جهان «مبارزه با مواد مخدر» را دست کم در ابعاد تبلیغاتی از مهم ترین برنامه های اجتماعی خود قلمداد کرده اند. اما در این میان، یک نکته ی اساسی به فراموشی سپرده شده و یا با بی توجهی به تعویق افتاده است؛ و آن سرنوشت خانواده ها و به ویژه فرزندان والدین معتاد به مواد مخدر است. هسته ی خانواده ی معتادان و قاچاقچیان مکانی است که پایه های آینده ی پخش مواد مخدر در آن شکل می گیرد و خود،کانون بالقوه ای برای رشد جرایم اجتماعی دیگر است و تا زمانیکه این هسته متلاشی نشود و افراد ناآلوده و نوآلوده ی آن مورد حمایت مادی و معنوی جدی قرار نگیرند، کار مبارزه با تهیه و توزیع و مصرف مواد مخدر به سرانجام مطلوب و اساسی خود نرسیده است. وضعیت محیط زندگی کودکان بی گناهی که در خانواده ی معتادان هستند چنان خطرناک و فاجعه آفرین است که ایجاب می کند بخشی از برنامه ی« مبارزه با مواد مخدر» را به حمایت از « بچه های اعتیاد » اختصاص دهند. « بچه های اعتیاد» لزوماً معتاد نیستند. در تعریفی کلی، آنها کودکانی هستند که در محیط پرورشی خود(خانواده) با پدر یا مادر یا یکی دیگر از اعضای معتاد خانواده ی خود همزیستی دارند و ظاهراً مثل بچه های خانواده های معمولی زندگی می کنند. در بسیاری از موارد وضع ظاهر این بچه ها در حد متعارف مطلوب و گاه حتی عالی است و کمتر می توان از ظواهر آنان حالت حقیقی و درونی شان را درک کرد. در این خانواده ها، پدر در مقابل دیدگان کودک به استعمال ماده ی مخدر مورد اعتیاد خود می پردازد و مادر هم یا در استعمال مواد مخدر با پدر همراه و دمساز می شود و یا به تنهایی و برای رفع نیاز شخصی خود مقدمات مصرف آن را فراهم می سازد. اولیاء معتاد در شرایط  نشئگی  بسیار بخشنده،مهربان و ایثارگر می شوند و بچه ها را با بذل و بخشش ها و نوازش های افراطی و وعده های واهی نسبت به خود وابسته می سازند و در حالت «خماری» سرشار از خشم و غضب و عصیان غیرقابل تحمل ودرنده خومی شوند،یا در کمال بی تفاوتی و بی حوصلگی نسبت به نزدیکان و وقایع اطراف خود کمترین احساس یا واکنشی بروزنمی دهند. کودکان شوربخت ساکن در چنین خانه هایی ناگزیرند خود را با شرایط متلاطم محیط منطبق سازند و دم نزنند؛ تقدیر شوم، آنان را وادار ساخته تا در نخستین سال های زندگی با نوسانات روحی و

کودکان کار

کار کودکان پدیده ای عظیم در سرتاسر جهان است. فعالیتی توانفرسا، رنجبار و شدیداً استثماری است که تجاوزی آشکار به حقوق آنان محسوب می شود،‌ چه بسا نتیجه ی کارکودک، محرومیت از تحصیل، ‌لطمه های اجتماعی و بیماری ها و اختلال رشد جسمی و روانی باشد. با این همه،‌ کار کودک، عنصر مهمی در نیل به بلوغ و تأمین انتقال از کودکی به بزرگسالی است.

اشکال اشتغال کودک و خطرهای مربوط به آن:

کودکان در یک رشته از مناسبات شغلی گوناگون، با هم یکسانند. آنها به عنوان کارگران مزدبگیردرکارخانه هاو معادن ویا کارگران آزاد درکسب وکارخیابانی،‌ مشغول به کار هستند .بسیاری از آنان آخرین حلقه ی ارتباط کاری، در زنجیره ی دلالان، ‌محسوب می شوند. بعضی دستمزد خود را به صورت جنسی می گیرند و برخی دیگر بر مبنای کار مزدی. عده ی زیادی هم اصلاً‌مزد نمی گیرند و تنها به خاطر سرپناه و محلی برای زندگی کار می کنند .رنجبارترین شکل استثمار کودکان کارگر، از طریق کار مزدوری صورت می گیرد. توسعه ی صنعت و فعالیت های مربوط به آن، همواره با یک رشته تغییرات بنیادی در ماهیت کار، محیط ، مناسبات و شرایط کاری همراه است. کار مزدوری از لحاظ کیفی با فعالیت های خانگی و یا دست کم فعالیت هایی که با سرمایه ی خانوادگی انجام می گیرد،‌ فرق زیادی دارد . درحالیکه کاردریک مؤسسه ی کشاورزی،‌ به طرز سنتی با تولید خانگی ملازمه دارد، درصنعت و بخش های وابسته به آن، عموماً با ساخت کارگری – کارفرمایی مشخص می شود، وقتی کودکان در چنین ارتباطی به کار گمارده می شوند، آسیب پذیرتر از بزرگترها هستند. درحالیکه که کودکان، در جوامع کشاورزی، از حمایت والدین خود برخوردارند، در صنعت، معدن و خدمات خیابانی از آن محرومند. با این همه، کار در بخش کشاورزی،‌ با خطرهای ویژه ی محیط روستایی همراه است، که ناشی از اقدامات زراعی پیشرفته، تکنولوژی و سموم دفع آفات می باشد. گزارش های زیادی در زمینه ی از دست رفتن سلامت، بهداشت و حتی زندگی افراد در ارتباط با کاشت و برداشت کشاورزی وجود دارد. معذالک این دشواری ها در صنعت بیشتر به چشم می خورد. کودکان کارگر در صنعت، با تهدید های جدی نسبت به سلامت و رشد جسمی